Zdjęcie rentgenowskie nie jest badaniem wykonywanym automatycznie podczas każdej wizyty. Stomatolog dobiera je wtedy, gdy wywiad i badanie jamy ustnej wymagają uzupełnienia o ocenę struktur niewidocznych gołym okiem. RTG może pokazać m.in. korzenie zębów, otaczającą je kość czy zmiany ukryte pod wypełnieniem. Jest więc elementem diagnostyki, ale nie zastępuje konsultacji i badania klinicznego.
Kiedy stomatolog może skierować na zdjęcie?
Jednym z częstych wskazań jest silny, utrzymujący się albo nawracający ból zęba. Obraz radiologiczny może pomóc ocenić, czy występują cechy próchnicy, stanu zapalnego albo zmian w okolicy wierzchołka korzenia. Bywa też przydatny, gdy problem może znajdować się pod istniejącym wypełnieniem lub w kości i nie jest widoczny podczas oglądania zęba. Samo zdjęcie nie zawsze wskazuje jednak jednoznacznie przyczynę dolegliwości – wynik trzeba zestawić z objawami i badaniem stomatologicznym.
RTG wykorzystuje się również po urazach. W zależności od sytuacji pomaga ocenić podejrzenie pęknięcia lub złamania korzenia, przemieszczenia zęba czy uszkodzenia otaczających tkanek. Obrazowanie może być potrzebne także przed ekstrakcją, czyli usunięciem zęba, zwłaszcza gdy jest on zatrzymany – nie wyrżnął się prawidłowo – albo leży nietypowo i jego korzenie znajdują się blisko ważnych struktur anatomicznych.
Leczenie kanałowe i implanty – po co potrzebny jest obraz?
W leczeniu kanałowym, czyli endodoncji, oczyszcza się wnętrze zęba z chorobowo zmienionej miazgi, czyli tkanki zawierającej m.in. nerwy i naczynia, a następnie opracowuje i wypełnia kanały. RTG pomaga ocenić anatomię korzeni i kanałów oraz stan tkanek wokół ich wierzchołków. Zdjęcia są wykorzystywane na etapach leczenia i do kontroli jego efektu radiologicznego, np. oceny wypełnienia kanałów. Nie oznacza to jednak, że tomografia CBCT jest potrzebna rutynowo przy każdym leczeniu kanałowym.
Przed leczeniem implantologicznym diagnostyka obrazowa służy ocenie warunków kostnych i położenia sąsiednich struktur względem planowanego implantu. W bardziej złożonych sytuacjach potrzebny jest obraz trójwymiarowy, pozwalający analizować m.in. szerokość i wysokość kości w kilku płaszczyznach. Zakres badania powinien odpowiadać planowi leczenia.
Zdjęcie punktowe, pantomogram czy CBCT?
Najmniejszy obszar obejmuje zdjęcie punktowe. Pokazuje jeden ząb lub niewielką okolicę wraz z korzeniami i otaczającą kością, dlatego zapewnia szczegółowy obraz małego obszaru. Takie RTG zęba może być wykorzystywane m.in. przy ocenie bólu, próchnicy, okolicy korzenia oraz podczas leczenia kanałowego.
Pantomogram to panoramiczne, dwuwymiarowe zdjęcie obu łuków zębowych oraz sąsiednich struktur szczęki i żuchwy. Daje szeroki przegląd uzębienia i bywa przydatny np. przed usuwaniem zębów zatrzymanych. Nie zastępuje jednak zdjęcia punktowego, gdy potrzebna jest duża dokładność niewielkiej okolicy.
CBCT, czyli tomografia komputerowa wiązki stożkowej, tworzy trójwymiarowy obraz zębów i kości. Stosuje się ją w bardziej złożonych przypadkach, m.in. w wybranych urazach, trudnej diagnostyce endodontycznej i planowaniu implantów.
O wyborze badania decydują wskazania kliniczne
W klinice Sanodental prowadzimy zaawansowaną diagnostykę obrazową, obejmującą cyfrowe zdjęcia wewnątrzustne, zdjęcia pantomograficzne oraz tomografię komputerową wiązki stożkowej (CBCT). Wybór najlepszej procedury radiologicznej każdorazowo leży w gestii lekarza prowadzącego. Decyzja ta opiera się na analizie zgłaszanych objawów, wyniku przedmiotowego badania klinicznego jamy ustnej oraz zindywidualizowanym planie terapeutycznym.
RTG zęba może dostarczyć informacji niedostępnych podczas samego oglądania zębów, ale powinno być wykonywane wtedy, gdy istnieje konkretne wskazanie kliniczne. Najważniejsze jest połączenie wywiadu, badania stomatologicznego i odpowiednio dobranego obrazowania.
Materiał zewnętrzny
